અમેરિકાના ડેપ્યુટી સેક્રેટરી ઓફ સ્ટેટ ક્રિસ્ટોફર લેન્ડાઉએ ગુરૂવારે રાઇસિના ડાયલોગ 2026માં જણાવ્યું હતું કે ભારત સાથેના વેપાર સમજૂતીમાં અમેરિકા તેના રાષ્ટ્રીય હિતોને પ્રાથમિકતા આપશે અને ચીન સાથે 20 વર્ષ પહેલાં કરેલી ભૂલોનું પુનરાવર્તન નહીં કરે.
લેન્ડાઉએ કહ્યું, `ભારતે સમજવું જોઈએ કે અમે ભારત સાથે એ જ ભૂલો નહીં કરીએ જે અમે ચીન સાથે 20 વર્ષ પહેલાં કરી હતી – એટલે કે, તમને તમારા બજારો વિકસાવવા દઈએ અને પછી અચાનક તમે અમને ઘણી વ્યાપારિક બાબતોમાં હરાવી દો.’
તેમણે ઉમેર્યું કે, અમેરિકા America First' નીતિ અનુસાર કાર્ય કરશે, જેમાં અમેરિકન નાગરિકો માટે ન્યાયી અને લાભદાયી વેપાર સુનિશ્ચિત કરવામાં આવશે. તેમણે જણાવ્યું કે ભારત-અમેરિકા વચ્ચેની વેપાર સમજૂતીફિનિશ લાઇન’ (છેલ્લા તબક્કા) પર છે અને તે બંને દેશો માટે `અમર્યાદિત સંભાવનાઓ’ ખોલશે.
આ સમજૂતી વેપાર પ્રવાહ વધારશે, આર્થિક સહકારને મજબૂત કરશે અને અમેરિકન વ્યવસાયો માટે બજારની પહોંચ વધારશે. તેમણે ભારતને `અવિશ્વસનીય આર્થિક અને માનવ સંસાધનો’ ધરાવતો દેશ ગણાવ્યો, જે આ સદીનું ભવિષ્ય નક્કી કરશે.
લેન્ડાઉએ ભારત-અમેરિકા સંબંધોને પારસ્પરિક હિત, આદર અને વિન-વિન' પર આધારિત ગણાવ્યા. તેમણે કહ્યું કે બંને દેશો કાઉન્ટર-ટેરરિઝમ, નેવિગેશનની સ્વતંત્રતા અને ઇન્ડો-પેસિફિકમાં સ્થિરતા જેવા ક્ષેત્રોમાં સહયોગ કરે છે. આ સમયને બંને દેશો વચ્ચે દાયકાઓ સુધી ચાલનારા મજબૂત સંબંધોનો પાયો નાખવાનોમહત્વપૂર્ણ ક્ષણ’ ગણાવ્યો.
લેન્ડાઉ 3થી 6 માર્ચ સુધી નવી દિલ્હીમાં હતા, જ્યાં તેમણે રાઇસિના ડાયલોગમાં અમેરિકન પ્રતિનિધિમંડળનું નેતૃત્વ કર્યું અને ભારતીય અધિકારીઓ સાથે રક્ષા, ક્રિટિકલ મિનરલ્સ, કાઉન્ટરનાર્કોટિક્સ અને આર્થિક સહયોગ પર ચર્ચા કરી.
તેમણે પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા તણાવ વચ્ચે ભારતની ઊર્જા જરૂરિયાતો પૂરી કરવા માટે અમેરિકા સાથે કામ કરવાની વાત કરી. આ નિવેદનો ટ્રમ્પ વહીવટની `America First’ નીતિને પ્રતિબિંબિત કરે છે, જે અમેરિકાને સુરક્ષિત, મજબૂત અને સમૃદ્ધ બનાવવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે. ભારત-અમેરિકા વેપાર સમજૂતીની અંતિમ તબક્કામાં પહોંચી ગઈ હોવાના સંકેતો મળી રહ્યા છે, જે બંને દેશો વચ્ચે આર્થિક સંબંધોને નવી ઊંચાઈઓ આપી શકે છે.
લેન્ડાઉએ ભારતને 21મી સદીના ઉદયમાન દેશ તરીકે વર્ણવ્યો અને કહ્યું કે અમેરિકા-ભારત ભાગીદારી કાઉન્ટર-ટેરરિઝમ, ઊર્જા સુરક્ષા અને ઇન્ડો-પેસિફિક સ્થિરતામાં મહત્વની છે.
તેમણે પશ્ચિમ એશિયાના તણાવ વચ્ચે ભારતને અમેરિકા સાથે મળીને કામ કરવાનું આમંત્રણ આપ્યું.આ નિવેદનો ટ્રમ્પ વહીવટની વ્યવહારૂ અને હિત-આધારિત કૂટનીતિને દર્શાવે છે, જેમાં ભારત સાથે `વિન-વિન’ સંબંધો પર ભાર છે પરંતુ અમેરિકન હિતોને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવે છે.
વેપાર કરારની મુખ્ય વાતો
► કરાર `અંતિમ તબક્કા’માં છે અને આ મહિને સહી થવાની અપેક્ષા છે.
► અમેરિકાએ ભારતીય માલ પર ટેરિફ 25%થી ઘટાડીને 18% કર્યા છે.
► રશિયન તેલ ખરીદી માટેના 25% ટેરિફ હટાવવામાં આવ્યા છે.
► ભારત આગામી 5 વર્ષમાં અમેરિકન ઊર્જા, વિમાન અને ટેક્નોલોજી માલની
► આશરે 500 અબજ ડોલરની ખરીદી કરશે.
► આ કરાર વેપાર વધારશે, સપ્લાય ચેઇન મજબૂત કરશે અને બંને દેશોમાં નોકરીઓ ઊભી કરશે.
