દિલ્હી સરકાર રાષ્ટ્રીય રાજધાનીમાં વધતા વાયુ પ્રદૂષણનો સામનો કરવા માટે નવા પગલાં લઈ રહી છે. હવે, બીજી એક મોટી પહેલ ચાલી રહી છે. અહેવાલો સૂચવે છે કે નવી ઇલેક્ટ્રિક વાહન નીતિના ડ્રાફ્ટ હેઠળ, જૂની પેટ્રોલ અને ડીઝલ કારને ઇલેક્ટ્રિક વાહનોમાં રિટ્રોફિટિંગ કરવા માટે પ્રોત્સાહનો આપવામાં આવી રહ્યા છે.
અહેવાલો અનુસાર, જૂના વાહનોના માલિકો જે તેમના વાહનોને ઇલેક્ટ્રિકમાં રૂપાંતરિત કરે છે તેમને સરકારી પ્રોત્સાહનો પ્રાપ્ત થશે. આનાથી લોકો તેમના જૂના વાહનોને સ્ક્રેપ કરવાને બદલે ઇલેક્ટ્રિક વાહનોમાં રૂપાંતરિત કરવા માટે પ્રોત્સાહિત થશે.
50,000 રૂપિયાનું પ્રોત્સાહન
એક અહેવાલ મુજબ, દિલ્હી સરકાર પ્રથમ 1,000 જૂની કારને ઇલેક્ટ્રિક વાહનોમાં રૂપાંતરિત કરવા માટે 50,000 રૂપિયાનું પ્રોત્સાહન આપવાનું વિચારી રહી છે. આ દરખાસ્ત ઇલેક્ટ્રિક વાહન નીતિ 2.0ના ડ્રાફ્ટમાં સમાવવામાં આવી છે. તેનો ઉદ્દેશ્ય નવા ઇલેક્ટ્રિક વાહનોની ખરીદી તેમજ જૂના વાહનોના ઇલેક્ટ્રિક રૂપાંતરને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે. હાલમાં, આ યોજનાના અમલીકરણની અંતિમ કેબિનેટ મંજૂરીની રાહ જોવાઈ રહી છે.
રેટ્રોફિટિંગ શું છે?
રેટ્રોફિટિંગ એક એવી પ્રક્રિયા છે જેમાં પેટ્રોલ અથવા ડીઝલ એન્જિનને ઇલેક્ટ્રિક મોટર, બેટરી અને સંબંધિત ઘટકોથી બદલવામાં આવે છે, જે કોઈપણ નિયમિત વાહનને EVમાં રૂપાંતરિત કરે છે. જોકે આ પ્રક્રિયા ખર્ચાળ છે, સરકારી પ્રોત્સાહનોથી જનતાને નોંધપાત્ર ફાયદો થવાની અપેક્ષા છે.
આ યોજનાને પ્રોત્સાહન આપવા માટે અગાઉના પ્રયાસો કરવામાં આવ્યા છે, પરંતુ ઊંચા ખર્ચને કારણે વ્યાજ ઓછું થયું છે. અધિકારીઓ કહે છે કે પ્રસ્તાવિત સબસિડી પ્રક્રિયાને સસ્તું બનાવશે અને લોકોને તેમના વાહનોનો ફરીથી ઉપયોગ કરવા માટે પ્રોત્સાહિત કરશે.
સરકારી અધિકારીઓને ટાંકીને અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે આ યોજના ખાસ કરીને પ્રીમિયમ અને લક્ઝરી કાર માલિકોને આકર્ષિત કરી શકે છે. 50 લાખ રૂપિયા કે તેથી વધુ કિંમતના વાહનોને સ્ક્રેપ કરવા માટે ખૂબ જ ઓછી કિંમત મળે છે, જે માલિકોને અનિચ્છા બનાવે છે. રેટ્રોફિટિંગ તેમને તેમના મોંઘા વાહનોને ઇલેક્ટ્રિક કારમાં રૂપાંતરિત કરવાની પણ મંજૂરી આપશે.
દિલ્હીમાં જૂના વાહનો પર કડક નિયમો
દિલ્હીમાં 15 વર્ષથી જૂના પેટ્રોલ વાહનો અને 10 વર્ષથી વધુ જૂના ડીઝલ વાહનો પર પ્રતિબંધ છે. આ નિયમો નેશનલ ગ્રીન ટ્રિબ્યુનલ (NGT) અને સુપ્રીમ કોર્ટના વાહનોના પ્રદૂષણને નિયંત્રિત કરવાના આદેશો હેઠળ લાગુ કરવામાં આવે છે. ઉલ્લંઘનો દંડ, વાહન જપ્તી અને ફક્ત અધિકૃત સ્ક્રેપિંગ અથવા NOC દ્વારા જ પરત મોકલવાનો વિકલ્પ આપે છે.
EV નીતિ 2.0ના અન્ય દરખાસ્તો
EV નીતિ 2.0ના ડ્રાફ્ટમાં સ્ક્રેપિંગ પછી નવા ઇલેક્ટ્રિક વાહનો ખરીદવા માટે પ્રોત્સાહનો પણ સૂચવવામાં આવ્યા છે. વધુમાં, સૂચનોમાં સંશોધન અને વિકાસ ભંડોળ 5 કરોડ રૂપિયાથી વધારીને 100 કરોડ રૂપિયા અને બેટરી અને ચાર્જિંગ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરમાં સુધારો કરવાનો સમાવેશ થાય છે. વધુમાં, દરખાસ્તોમાં સ્વેપિંગ સ્ટેશનો પર સબસિડીમાં વધારો અને ઇ-રિક્ષા અને ઇ-કાર્ટ માટે સલામતી રેટિંગનો સમાવેશ થાય છે.
અહેવાલમાં એક ભૂતપૂર્વ અધિકારીને ટાંકીને કહેવામાં આવ્યું છે કે, મર્યાદિત ઉપયોગવાળા વાહનો માટે રેટ્રોફિટિંગ વધુ ફાયદાકારક રહેશે. રૂપાંતરની સફળતા વાહન મોડેલ, ઇલેક્ટ્રિક કીટની સુસંગતતા અને ગિયરબોક્સ ઘટકો પર આધારિત છે. જો કે, આ નવી સરકારી યોજના કેટલી અસરકારક રહેશે તે કહેવું મુશ્કેલ છે, કારણ કે જો અમલમાં મૂકવામાં આવે તો પણ, આ નવો નિયમ શરૂઆતમાં ફક્ત 1,000 વાહનો માટે જ ઉપલબ્ધ રહેશે.
