BRICS: શિખર સંમેલનમાં ભારત તમામ મહત્ત્વપૂર્ણ મુદ્દાઓ પર સભ્ય દેશો વચ્ચે સર્વસંમતિ સાધવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે. ભારતનો હેતુ છે કે સંમેલનના અંતે તમામ દેશોની સંમતિથી એક સંયુક્ત નિવેદન જાહેર કરવામાં આવે. જોકે, પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલો સંઘર્ષ આ કોશિશ સામે મોટો કૂટનીતિક પડકાર બની શકે છે. ભારતે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તેની અધ્યક્ષતામાં BRICS ને અમેરિકા કે પશ્ચિમના દેશો વિરુદ્ધના મંચ તરીકે રજૂ ન કરવું જોઈએ. આ જ કારણે સંયુક્ત નિવેદનની ભાષા અંગે ભારત ખાસ સાવધાની વર્તી રહ્યું છે.
ઈરાન દ્વારા અમેરિકા અને ઇઝરાયલના હુમલાનો મુદ્દો ઉઠાવવાની શક્યતા
આ બેઠકમાં ઈરાન પશ્ચિમ એશિયાના વર્તમાન સંઘર્ષનો મુદ્દો ઉઠાવીને અમેરિકા અને ઇઝરાયલની સૈન્ય કાર્યવાહીની નિંદા કરવાની માંગ કરી શકે છે. ઈરાન આ મામલે સભ્ય દેશોનું સમર્થન માગી શકે છે, જ્યારે તે યુએઈ (UAE) પર પણ પોતાની જમીનનો ઉપયોગ ઈરાન વિરુદ્ધ કરવા દેવાનો આરોપ લગાવતું રહ્યું છે. ચીન અને રશિયા જેવા પ્રમુખ દેશો ઈરાનની નજીક માનવામાં આવે છે, તેથી ભારત માટે આ મુદ્દે તમામ દેશોને એક સમાન ભાષા પર સહમત કરવા આસાન નહીં હોય.
સંયુક્ત નિવેદન પર સંમતિ નહીં બને તો ચેર સમરી જાહેર કરાશે
જો પશ્ચિમ એશિયાના મુદ્દે સભ્ય દેશો વચ્ચે એકમતી નહીં સર્જાય, તો BRICS નું સંયુક્ત નિવેદન જારી કરવું મુશ્કેલ બનશે. આવી સ્થિતિમાં સંમેલનની અધ્યક્ષતા કરી રહેલું ભારત અલગથી ‘ચેર સમરી’ જાહેર કરી શકે છે. અગાઉ પણ BRICS ના વિદેશ મંત્રીઓની બેઠકમાં કેટલીક બાબતો પર સર્વસંમતિ ન બનવાને કારણે આવી સ્થિતિ સર્જાઈ ચૂકી છે. ભારત અને અમેરિકાના સંબંધોના વર્તમાન તબક્કાને જોતાં નવી દિલ્હી ઈચ્છતું નથી કે આ મંચ પરથી અમેરિકા વિરુદ્ધ સીધો નિંદા પ્રસ્તાવ પસાર થાય.
ડોલર પર નિર્ભરતા અને રાષ્ટ્રપ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની ચેતવણી
ભારત સામે માત્ર પશ્ચિમ એશિયાનો સંઘર્ષ જ નહીં, પરંતુ ડોલરનો મુદ્દો પણ મોટો પડકાર છે. BRICS દેશો વચ્ચે અંદરોઅંદરના વેપારમાં સ્થાનિક ચલણનો ઉપયોગ વધારવાની અને ડોલર પરની નિર્ભરતા ઘટાડવાની ચર્ચા લાંબા સમયથી ચાલી રહી છે. અમેરિકી રાષ્ટ્રપ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે BRICS દેશોને કેટલીક વાર ચેતવણી પણ આપી છે કે તેઓ અમેરિકી ડોલરને નબળો પાડતી કોઈ પણ પહેલથી દૂર રહે. આ સંમેલનમાં જો સ્થાનિક ચલણને પ્રોત્સાહન આપવા કોઈ નવો નિર્ણય લેવાશે તો તેનાથી અમેરિકાની ચિંતા વધી શકે છે.
