૭ નવેમ્બરથી રાજ્યભરમાં સ્મશાન સહિત વિવિધ સ્થળોએ વૈજ્ઞાનિક અભિગમના કાર્યક્રમો યોજવા અપીલ : કકળાટના વડા, કુંડાળા અને ભૂતપ્રેત અંગેની અંધશ્રદ્ધા દૂર કરવા જાથાની પહેલ
અમદાવાદ, ૨૧ ઑક્ટોબર ૨૦૨૬: કાળી ચૌદશ સાથે જોડાયેલી વર્ષો જૂની અંધશ્રદ્ધા, ગેરમાન્યતાઓ અને કુરિવાજો દૂર કરી સમાજમાં વૈજ્ઞાનિક અભિગમ અને જાગૃતિ કેળવવાના હેતુથી ભારત જન વિજ્ઞાન જાથા દ્વારા રાજ્યભરમાં વ્યાપક અભિયાન હાથ ધરવામાં આવ્યું છે. આગામી ૭ નવેમ્બર, શનિવારના રોજ રાજ્યનાં ૧૧૧૩ નાના-મોટા નગરોમાં કાળી ચૌદશની ગેરમાન્યતાઓના ખંડન માટે વિવિધ કાર્યક્રમો યોજવામાં આવશે. આ અભિયાન અંતર્ગત લોકોને પોતાના ગામ કે શહેરમાં સ્વયંભૂ જાગૃતિ કાર્યક્રમો યોજવા જાથા દ્વારા અપીલ કરવામાં આવી છે.
ભારત જન વિજ્ઞાન જાથા દ્વારા વર્ષ ૧૯૯૨થી કાળી ચૌદશના નામે પ્રચલિત અંધશ્રદ્ધા અને ભ્રામક માન્યતાઓ સામે જાગૃતિ લાવવાના કાર્યક્રમો યોજવામાં આવે છે. છેલ્લા ૩૩ વર્ષથી ચાલતા આ અભિયાનમાં સ્મશાનમાં જાગૃતિ સભાઓ, વ્યાખ્યાનો, ચર્ચાઓ, જૂથ બેઠકો અને પ્રદર્શનાત્મક કાર્યક્રમો દ્વારા લોકોને તર્કસંગત વિચારસરણી અપનાવવા પ્રેરિત કરવામાં આવે છે.
જાથાના જણાવ્યા અનુસાર કાળી ચૌદશને અશુભ દિવસ માનવો, રાત્રિના સમયે ભૂતપ્રેત કે અદૃશ્ય શક્તિઓ ફરતી હોવાની માન્યતા, કુંડાળામાં પગ મૂકવાથી નુકસાન થવાનો ભય, કકળાટના વડા અને ભજીયાંને કુંડાળામાં મૂકવા જેવા રિવાજો તથા મેલીવિદ્યાના નામે ફેલાતી ભ્રામક વાતોનો વૈજ્ઞાનિક અભિગમથી વિરોધ કરવામાં આવશે. આવા રિવાજોમાં ખાદ્યપદાર્થોનો બગાડ કરવાને બદલે જરૂરિયાતમંદ લોકોને ભોજન કરાવવા પણ જાથાએ અપીલ કરી છે.
જાથાના રાજ્ય ચેરમેન અને એડવોકેટ જયંત પંડયાના જણાવ્યા અનુસાર કાળી ચૌદશના નામે ભૂત, પ્રેત, પિશાચ, ડાકણ, આસુરી શક્તિઓ અને મેલીવિદ્યા અંગે અનેક પ્રકારની ભયજનક વાતો પ્રચલિત છે. આ માન્યતાઓના આધારે કેટલાક લોકો સામાન્ય નાગરિકોને ડરાવીને છેતરપિંડી પણ કરતા હોય છે. જાથા દ્વારા વર્ષોથી વિવિધ સ્થળોએ કાર્યક્રમો યોજીને આવી માન્યતાઓની પોકળતા સમજાવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવે છે. લોકોમાં આત્મવિશ્વાસ, વૈજ્ઞાનિક દૃષ્ટિકોણ અને તર્કશક્તિ વિકસે તે આ અભિયાનનો મુખ્ય હેતુ છે.
આ વર્ષે રાજ્યકક્ષાનો મુખ્ય કાર્યક્રમ રાજકોટ જિલ્લાના પડધરી તાલુકાના તરઘડી ગામે યોજાશે. ત્યાંના સ્મશાન ખાતે ભૂતપ્રેતના સરઘસ, મેલીવિદ્યાની પ્રતીકાત્મક નનામી, કકળાટના વડા અને ભજીયાં અંગેની માન્યતાઓનું ખંડન, સ્મશાનમાં સામૂહિક નાસ્તો તથા જાગૃતિ પત્રિકાઓનું વિતરણ સહિતના કાર્યક્રમો યોજવાનું આયોજન છે. આ ઉપરાંત રાજ્યના વિવિધ જિલ્લાઓ અને નગરોમાં જાથાના હોદ્દેદારોની પ્રેરણા અને સહયોગથી સ્થાનિક સ્તરે કાર્યક્રમો યોજવામાં આવશે.
જાથાના જણાવ્યા અનુસાર કાળી ચૌદશના દિવસે હોમ-હવન, મેલીવિદ્યા, તાંત્રિક વિધિઓ અને કહેવાતી સિદ્ધિઓના નામે સમાજમાં પ્રવર્તતી અંધશ્રદ્ધા સામે લોકોમાં જાગૃતિ લાવવી જરૂરી છે. અંધશ્રદ્ધાનું આંધળું અનુસરણ ભાવિ પેઢીમાં પણ ભય અને ગેરસમજ ઊભી કરી શકે છે. તેથી બાળકોને આવા નિરર્થક ક્રિયાકાંડોથી દૂર રાખી, વૈજ્ઞાનિક વિચારસરણી અને માનવતાના મૂલ્યો તરફ પ્રેરિત કરવા જાથાએ અનુરોધ કર્યો છે.
જાથાએ વધુમાં જણાવ્યું છે કે કોઈપણ વ્યક્તિ, સંસ્થા, મંડળ કે મિત્રમંડળ પોતાની અનુકૂળતા મુજબ કાળી ચૌદશની ગેરમાન્યતાઓના ખંડન માટે જાગૃતિ કાર્યક્રમ યોજી શકે છે. કાર્યક્રમો દરમિયાન કાયદાનું પાલન, સ્થાનિક લોકોની લાગણીઓનું સન્માન અને વિવેકબુદ્ધિ જાળવવા ખાસ અપીલ કરવામાં આવી છે. દરેક વ્યક્તિને પોતાની માન્યતાઓ મુજબ જીવન જીવવાનો અધિકાર છે, ત્યારે જાગૃતિ અભિયાન શાંતિપૂર્ણ અને સંયમપૂર્વક યોજવું જોઈએ.
દેશભરમાં ૭ નવેમ્બરના રોજ સાંજથી રાત્રિના ૧૨ વાગ્યા સુધી અનુકૂળ સમય અનુસાર આશરે એક કલાક માટે સ્મશાન અથવા અન્ય યોગ્ય સ્થળે કાળી ચૌદશની ગેરમાન્યતાઓના ખંડન માટે કાર્યક્રમ યોજી દૃઢ મનોબળ કેળવવા અને અંધશ્રદ્ધાને તિલાંજલિ આપવા ભારત જન વિજ્ઞાન જાથાએ જાહેર અપીલ કરી છે.
કાળી ચૌદશના વૈજ્ઞાનિક જાગૃતિ કાર્યક્રમો યોજવા ઇચ્છુક વ્યક્તિઓ અને સંસ્થાઓ વધુ માહિતી માટે મો. ૯૮૨૫૨ ૧૬૬૮૯ અથવા ૯૪૨૬૯ ૮૦૯૫૫ પર સંપર્ક કરી શકે છે.
