કેન્દ્ર: સરકારે નાના બાળકોના સ્વાસ્થ્યની સુરક્ષા માટે એક મહત્ત્વપૂર્ણ પગલું ભર્યું છે , જેમાં ચાર વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળકો માટે શરદી અને ખાંસીની દવાઓ પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો છે. સરકારે ક્લોરફેનિરામાઇન મેલેટ અને ફિનાઇલેફ્રાઇન હાઇડ્રોક્લોરાઇડ ધરાવતા તમામ ફિક્સ્ડ-ડોઝ કોમ્બિનેશન ( FDC) પર પ્રતિબંધ મૂક્યો છે. આ કોમ્બિનેશન શરદી-ખાંસીની સારવાર માટે આપવામાં આવે છે. આ પગલું બાળકોની સલામતી અંગેની ચિંતાઓ અને સંભવિત પ્રતિકૂળ અસરો અંગે ગંભીર ફરિયાદોને પગલે લેવામાં આવ્યું છે.
કેન્દ્ર સરકારે ક્લોરફેનિરામાઇન મેલેટ અને ફિનાઇલેફ્રાઇન હાઇડ્રોક્લોરાઇડ ધરાવતી તમામ FDC દવાઓના ઉત્પાદન , વેચાણ અને વિતરણ પર ચાર વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળકોમાં ઉપયોગના સંબંધમાં કડક પ્રતિબંધો લાદ્યા છે. સરકારના નવા આદેશ અનુસાર , આ બંને દવાઓ ઘટકો ધરાવતી તમામ FDC દવાઓ પર સ્પષ્ટ ચેતવણી આપવી ફરજિયાત છે કે તેનો ઉપયોગ 4 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળકો માટે ન કરવામાં આવે. આ ચેતવણી દવાના લેબલ , પેકેજની અંદર આપવામાં આવતા વિવરણ અને પ્રચાર સામગ્રી પર સ્પષ્ટપણે દર્શાવવી જોઇએ. અહેવાલો અનુસાર, સરકારે આ નિર્ણય નિષ્ણાત સમિતિ અને ડ્રગ્સ ટેકનિકલ એડવાઇઝરી બોર્ડ ( DTAB) ની ભલામણોના આધારે લીધો છે.
સરકારના મતે , આ દવાઓના સંયોજનોનો ઉપયોગ ચાર વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળકો માટે જોખમ ઊભું કરી શકે છે , જ્યારે આ વય જૂથ માટે અપેક્ષાકૃત સુરક્ષિત વિકલ્પો ઉપલબ્ધ છે. આ અગાઉ , 15 એપ્રિલ , 2025 ના રોજ જાહેર કરાયેલ એક અધિસૂચના દ્વારા ક્લોરફેનિરામાઇન મેલેટ અને ફિનાઇલેફ્રાઇન હાઇડ્રોક્લોરાઇડ ધરાવતા કેટલાક FDC પર આ પ્રકારની વય-સંબંધિત ચેતવણી લાગૂ કરવામાં આવી હતી. સરકારે હવે આ પ્રાવધાનનો દાયરો વધારીને આ બે ઘટકો ધરાવતા તમામ ફોર્મ્યુલેશનને આની હેઠળ લાવી દીધો છે.
નિર્માતાઓએએ દવાઓ પર સ્પષ્ટ શબ્દોમાં ચેતવણી લખવી પડશે કે ‘ Fixed Dose Combination shall not be used in children below four years of age’ ફાર્માસ્યુટિકલ કંપનીઓને તેમના ઉત્પાદન લેબલ અને પેકેજિંગ પર સ્પષ્ટ ચેતવણી છાપવાનો નિર્દેશ આપવામાં આવ્યો છે કે, આ દવા ચાર વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળકો માટે નથી. સરકારે આ અધિસૂચના ડ્રગ્સ અને કોસ્મેટિક્સ એક્ટ 1940 ની કલમ 26A હેઠળ જાહેર આરોગ્યના હિતમાં જાહેર કરી છે. આ આદેશ સત્તાવાર ગેઝેટમાં પ્રકાશિત થયાની તારીખથી અમલમાં આવી ગયો છે. એક નિષ્ણાત સમિતિએ સ્વીકાર્યું કે આ સંયોજન નાના બાળકો માટે સુરક્ષિત નથી અને ગંભીર સ્વાસ્થ્ય જોખમો પેદા કરી શકે છે.
