રતમાં વર્ચ્યુઅલ પ્રાઇવેટ નેટવર્ક (VPN)ના વપરાશમાં અચાનક એક મોટો આંકડાકીય ઉછાળો જોવા મળ્યો છે. મેડિકલના વિદ્યાર્થીઓ માટેની રાષ્ટ્રીય સ્તરની પ્રવેશ પરીક્ષામાં થતી ગેરરીતિઓ અને પેપર લીકની ઘટનાઓ રોકવા માટે ભારત સરકારે દેશભરમાં પોપ્યુલર મેસેજિંગ એપ્લિકેશન ટેલિગ્રામ પર પ્રતિબંધ મૂકવાનો આકરો નિર્ણય લીધો હતો, જેના પગલે આ સ્થિતિ સર્જાઈ છે.
જાણીતી કંપની પ્રોટોન વીપીએનના જનરલ મેનેજર ડેવિડ પીટરસને એક સત્તાવાર નિવેદનમાં ખુલાસો કર્યો છે કે, ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને ઇન્ફોર્મેશન ટેક્નોલોજી મંત્રાલય (MeitY) દ્વારા પરીક્ષાના પ્રશ્નપત્રો લીક થવાની આશંકાને આધારે ટેલિગ્રામ બ્લોક કરવામાં આવ્યું હતું. આ પ્રતિબંધને કારણે ભારતના આશરે 150 મિલિયન યુઝર્સ પ્રભાવિત થયા છે.આ બ્લોકિંગના તુરંત બાદ પ્રોટોન વીપીએનની સેવાઓ માટે કલાકદીઠ થતા રજીસ્ટ્રેશનમાં 150% સુધીનો તોતિંગ વધારો નોંધાયો છે.
ગૂગલ પર ‘VPN for Telegram’નું સર્ચિંગ વધ્યું : ટેલિગ્રામ પર પ્રતિબંધ મુકાયા બાદ ડિજિટલ જગતમાં પણ તેની સીધી અસર જોવા મળી છે. ગૂગલ ટ્રેન્ડ્સના સત્તાવાર ડેટા અનુસાર, છેલ્લા 2 દિવસમાં ભારતીય ઇન્ટરનેટ યુઝર્સ દ્વારા ગૂગલ સર્ચ એન્જિન પર “telegram vpn” અને “vpn for telegram” જેવા કીવર્ડ્સના સર્ચિંગમાં અભૂતપૂર્વ ઉછાળો આવ્યો છે. નેશનલ ટેસ્ટિંગ એજન્સી દ્વારા આગામી 22 જૂન સુધી એટલે કે પરીક્ષાઓ સંપૂર્ણપણે પૂર્ણ ન થાય ત્યાં સુધી ટેલિગ્રામની સેવાઓ સ્થગિત રાખવાનો આદેશ આપવામાં આવ્યો છે. પરીક્ષા આપતા નિર્દોષ ઉમેદવારો સાથે છેતરપિંડી કરવા માટે કેટલાક સંગઠિત રેકેટ્સ દ્વારા આ પ્લેટફોર્મનો દુરુપયોગ કરવામાં આવતો હોવાને કારણે આ મોટો નિર્ણય લેવાયો હતો.
NTAએ NEET-UG પેપર લીકના દાવાઓને ફગાવ્યા: બીજી તરફ, નેશનલ ટેસ્ટિંગ એજન્સી (NTA)એ સુરક્ષિત પરીક્ષાનું બહાર કોઈપણ NEET-UG પ્રશ્નપત્ર લીક થયું હોવાની વાતનો સ્પષ્ટપણે ઇનકાર કર્યો છે. એજન્સીએ સોશિયલ મીડિયા પર પેપર આપવાના થતા આવા તમામ વચનોને તદ્દન “ફ્રોડ” ગણાવ્યા છે. NTAએ સ્પષ્ટતા કરી છે કે કેટલાંક ટેલિગ્રામ ચેનલો આ પરીક્ષાની નકલી નકલો હોવાનો દાવો કરીને યુઝર્સને એક્સેસ વેચી રહ્યા છે. અહેવાલો અનુસાર, સ્કેમર્સ પરીક્ષા પૂર્ણ થયા બાદ ટેલિગ્રામના ‘મેસેજ-એડિટિંગ’ ફીચરનો ઉપયોગ કરીને પ્રશ્નો અપલોડ કરે છે અને લોકોને ગુમરાહ કરવાનો પ્રયાસ કરે છે, જેનાથી સમગ્ર મામલો વધુ જટિલ બન્યો છે.
NEET-UG પરીક્ષા જૂન મહિનામાં ફરી યોજાશે : અત્રે ઉલ્લેખનીય છે કે, NEET-UGની પરીક્ષા મૂળ રૂપે મે મહિનામાં આયોજિત કરવામાં આવી હતી, જેમાં દેશભરમાંથી અંદાજે 2.28 મિલિયન ઉમેદવારો પરીક્ષામાં બેઠા હતા. જોકે, મોટા પાયે છેતરપિંડી અને ગેરરીતિના આક્ષેપો સામે આવ્યા બાદ તે પરીક્ષા રદ કરીને જૂન મહિનામાં ફરીથી યોજવાનું નક્કી કરાયું હતું. બીજી તરફ, ટેલિગ્રામના સીઈઓ પાવેલ દુરોવે X પ્લેટફોર્મ પર ભારત સરકારના આ પ્રતિબંધની આકરી આલોચના કરી છે. તેમણે જણાવ્યું કે, આ પ્રતિબંધ ભારતના 150 મિલિયનથી વધુ સામાન્ય ટેલિગ્રામ યુઝર્સને સજા આપે છે, ન કે તેવા અસામાજિક તત્વોને જેમણે પરીક્ષાની સામગ્રી લીક કરી છે. તેમણે એવો પણ દાવો કર્યો હતો કે આ પ્રકારના પ્રતિબંધથી કશું જ અટક્યું નથી, કારણ કે લીક થયેલી સામગ્રી હવે અન્ય એપ્સ પર શિફ્ટ થઈ ગઈ છે.
ઇન્ટરનેટ ફ્રીડમ ફાઉન્ડેશને લીધો આકરો આક્ષેપ :ડિજિટલ રાઇટ્સ માટે કામ કરતી સંસ્થા ‘ઇન્ટરનેટ ફ્રીડમ ફાઉન્ડેશન’ (IFF) એ સરકારના આ સામૂહિક પ્રતિબંધની આકરી ટીકા કરી છે. સંસ્થાએ દલીલ કરી છે કે લાખો વિદ્યાર્થીઓ સ્ટડી ગ્રૂપ્સ, શંકા-નિવારણ અને શૈક્ષણિક સંસાધનો શેર કરવા માટે સંપૂર્ણપણે ટેલિગ્રામ પર નિર્ભર છે. જો ચોક્કસ ચેનલ સ્તરે કાર્યવાહી કરીને નુકસાન અટકાવી શકાતું હોય, તો આખા પ્લેટફોર્મ પર પ્રતિબંધ મૂકવાની કોઈ જ જરૂર નહોતી. IFFએ સવાલ ઉઠાવ્યો છે કે જ્યારે નાના અને હળવા સાધનોથી કામ થઈ શકતું હતું, ત્યારે સરકારે આટલું મોટું અને ભારે પગલું કેમ ભર્યું?
દુરોવે રિલાયન્સ પર લગાવ્યો સબોટાઝનો ગંભીર આરોપ : આ વિવાદમાં એક નવો વળાંક ત્યારે આવ્યો જ્યારે ટેલિગ્રામના ચીફ પાવેલ દુરોવે ભારતીય ટેલિકોમ જાયન્ટ રિલાયન્સ પર ‘BGP હાઇજેકિંગ’ પદ્ધતિ દ્વારા ભારત બહારના લાખો યુઝર્સ માટે ટેલિગ્રામનો એક્સેસ સબોટાઝ કરવાનો ગંભીર આરોપ લગાવ્યો છે. તેમણે આડકતરો ઈશારો કર્યો કે આ એક બિઝનેસ સ્પર્ધાનું યુદ્ધ હોઈ શકે છે, કારણ કે રિલાયન્સમાં મેટા કંપની આંશિક હિસ્સેદારી ધરાવે છે, જે ટેલિગ્રામની હરીફ એપ વૉટ્સએપની પેરેન્ટ કંપની છે. જોકે, રિલાયન્સ જિયોએ આ તમામ આરોપોને સખત શબ્દોમાં નકારી કાઢ્યા છે અને સ્પષ્ટ કર્યું છે કે કંપની આવી કોઈ પણ પ્રકારની ટેકનિકલ ગેરરીતિઓ કે પ્રવૃત્તિઓમાં બિલકુલ સામેલ નથી.
