E20: પેટ્રોલ જૂના કે નવા વાહનોને કોઈ નુકસાન પહોંચાડતું નથી. સરકાર આ મુદ્દા પર પોતાનો દાવો મજબૂતીથી રજૂ કરી રહી છે. ઇથેનોલ મિશ્રિત પેટ્રોલ ( E20 પેટ્રોલ) માટે દલીલ કરતી કેન્દ્ર સરકારે જણાવ્યું હતું કે , જ્યારે મધ્ય પૂર્વ કટોકટીને કારણે વૈશ્વિક સ્તરે ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ આસમાને પહોંચી રહ્યા હતા , ત્યારે ભારત સરકાર દ્વારા લાગુ કરાયેલ ઇથેનોલ નીતિએ મોંઘા પેટ્રોલની અસરથી સામાન્ય માણસને બચાવવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી હતી. આ આંકડા પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ રાજ્યમંત્રી સુરેશ ગોપી દ્વારા લોકસભામાં DMK સાંસદ દ્વારા પૂછવામાં આવેલા લેખિત પ્રશ્નના જવાબમાં રજૂ કરવામાં આવ્યા હતા.
તેમણે જણાવ્યું હતું કે , મધ્ય પૂર્વ સંઘર્ષ દરમિયાન , જ્યારે ભારતીય ક્રૂડ બાસ્કેટની કિંમત પ્રતિ બેરલ 135 ડૉલરની આસપાસ પહોંચી હતી , ત્યારે દેશમાં પેટ્રોલની કિંમત પ્રતિ લિટર રૂ. 125 સુધી પહોંચી શકી હોત. જોકે , સરકારી નિર્ણયો , ક્રૂડ ઓઇલની સતત ઉપલબ્ધતા અને તેલ કંપનીઓ દ્વારા પ્રતિ લિટર રૂ. 70 ના ભાવે ખરીદવામાં આવતા ઇથેનોલને કારણે , પેટ્રોલની કિંમત પ્રતિ લિટર માત્ર રૂ. 94.77 હતી.
સરકારે એવી ચિંતાઓ અને દાવાઓને પણ ફગાવી દીધા હતા કે , પેટ્રોલમાં વધુ પડતું ઇથેનોલ ભેળવવાથી જૂના વાહનોના એન્જિનને નુકસાન થઈ રહ્યું છે. બજારમાં E20 ઇંધણ રજૂ કરતા પહેલા , મંત્રાલયે ઓટોમોટિવ રિસર્ચ એસોસિએશન ઓફ ઇન્ડિયા ( ARAI), સોસાયટી ઓફ ઇન્ડિયન ઓટોમોબાઇલ મેન્યુફેક્ચરર્સ ( SIAM), ઇન્ડિયન ઓઇલ અને વાહન ઉત્પાદકો સાથે મળીને ટ્રાયલ કર્યા હતા. આ અભ્યાસો સાબિત કરે છે કે , E20 ઇંધણ જૂની કારના પ્રદર્શન અથવા ભાગોને અસર કરતું નથી. મૂળ ડેટા સાથે દાવાઓને સમર્થન આપતા , મંત્રાલયે જણાવ્યું હતું કે , દેશમાં છેલ્લા સાડા ત્રણ વર્ષથી E15 પેટ્રોલનો ઉપયોગ થઈ રહ્યો છે , અને અઢી વર્ષથી વધુ સમયથી E19-E20 ઇંધણનો ઉપયોગ થઈ રહ્યો છે.
હાલમાં , 20 કરોડથી વધુ ટુ-વ્હીલર અને 3 કરોડથી વધુ પેટ્રોલ કાર ઇથેનોલ-મિશ્રિત ઇંધણ પર ચાલી રહી છે. આટલા વ્યાપક ઉપયોગ છતાં , એન્જિન નિષ્ફળતાના કોઈ કેસ નોંધાયા નથી. કાર ઉત્પાદકોના ડેટાનો ઉલ્લેખ કરીને , સરકારે એવો પણ દાવો કર્યો હતો કે વાહન જાળવણી ડેટામાં E20 ઇંધણને કારણે કાટ લાગવો , ઘસારો થવો અથવા વાહનના લાઈફ ટાઈમમાં ઘટાડો થવાની કોઈ ફરિયાદ બહાર આવી નથી. નાણાકીય વર્ષ 2025-26 દરમિયાન , એક મુખ્ય ઓટોમોબાઈલ ઉત્પાદકે આશરે 2.84 કરોડ વાહનોની સર્વિસિંગ કરી હતી. આમાંથી , 15 મિલિયન વાહનો E20 સુસંગત નહોતા.
તેમ છતાં , કંપનીએ E20 સંબંધિત કોઈ ખામી , કાટ અથવા ભાગો પર ઘસારો નોંધાવ્યો નથી. ઇથેનોલ ઉત્પાદન અંગેના પ્રશ્નોના જવાબમાં , પેટ્રોલિયમ મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે , જાહેર ક્ષેત્રની તેલ કંપનીઓ નફા માટે નહીં , પરંતુ દેશમાં પૂરતો પુરવઠો જાળવવા અને કૃષિ ક્ષેત્રને ટેકો આપવા માટે ઇથેનોલ ખરીદે છે. હાલમાં , 2025-26 ઇથેનોલ સપ્લાય વર્ષ (નવેમ્બર 2025 થી ઓક્ટોબર 2026) માટે ઇથેનોલનો સરેરાશ ભાવ રૂ. 66.61 પ્રતિ લિટર નક્કી કરવામાં આવ્યો છે. GST અને પરિવહન ખર્ચ સહિત , તેલ કંપનીઓ માટે આ ખર્ચ આશરે રૂ. 71.1 પ્રતિ લિટર થાય છે.
