ભારતમાં: શરૂ થયેલો એક અનોખો સ્ટાર્ટઅપ હવે પોતાનો બિઝનેસ અમેરિકા લઈ જઈ રહ્યો છે. ખાસ વાત એ છે કે આ સ્ટાર્ટઅપની ફાઉન્ડર માત્ર 24 વર્ષની છે અને આ કંપની ડીઓક્સીરાઇબોન્યુક્લિક એસિડ (DNA) માં ડિજિટલ ડેટા સ્ટોર કરવાની અત્યાધુનિક ટેકનોલોજી પર કામ કરી રહી છે. આ સ્ટાર્ટઅપનું નામ BioCompute છે અને તેની ફાઉન્ડર અનઘા રાજેશ છે. પરંતુ સવાલ એ થાય છે કે આખરે DNA માં ડેટા સ્ટોર કરવાની જરૂર કેમ પડી રહી છે અને કંપનીને પોતાનું ભવિષ્ય અમેરિકામાં કેમ દેખાઈ રહ્યું છે? આવો જાણીએ તેની વિગતવાર વિગતો.DNA માં કેવી રીતે સ્ટોર થશે ડિજિટલ ડેટા?
અત્યાર સુધી આપણે સ્માર્ટફોન, લેપટોપ, હાર્ડ ડિસ્ક અને ક્લાઉડ સ્ટોરેજમાં ડેટા સેવ કરતા આવ્યા છીએ. પરંતુ જેમ-જેમ આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) નો ઉપયોગ વધી રહ્યો છે, તેમ-તેમ વૈશ્વિક સ્તરે ડેટાનો જથ્થો પણ ઝડપથી વધી રહ્યો છે. તેને સાચવવા માટે વિશાળ ડેટા સેન્ટર્સ બનાવવા પડે છે, જેમાં અઢળક જગ્યા અને પુષ્કળ વીજળીનો વપરાશ થાય છે. આવા સંજોગોમાં DNA ડેટા સ્ટોરેજ એક ક્રાંતિકારી વિકલ્પ તરીકે ઉભરી રહ્યું છે. કુદરતી રીતે DNA માં જેનેટિક માહિતી સંગ્રહિત હોય છે.
વૈજ્ઞાનિકો આ જ DNA સ્ટ્રક્ચરમાં ડિજિટલ માહિતી સેવ કરવાની ટેકનિક વિકસાવી રહ્યા છે. જો આ ટેકનોલોજી મોટા પાયે સફળ થાય છે, તો અત્યંત સૂક્ષ્મ જગ્યામાં કરોડો ગીગાબાઇટ્સ ડેટા સંગ્રહિત કરવો શક્ય બનશે.
24 વર્ષની ફાઉન્ડરે શરૂ કર્યો સ્ટાર્ટઅપ : અનઘા રાજેશે વર્ષ 2024માં BioCompute ની શરૂઆત કરી હતી. કંપનીનો હેતુ DNA ની મદદથી ડિજિટલ ડેટા સ્ટોર કરવાની વિશ્વસનીય સિસ્ટમ તૈયાર કરવાનો છે. અહેવાલો મુજબ, આ સ્ટાર્ટઅપે શરૂઆતી રિસર્ચ દરમિયાન હજારો પ્રયોગો કર્યા બાદ પોતાનો વર્કિંગ પ્રોટોટાઇપ પણ તૈયાર કરી લીધો છે. કંપનીને WTF Fund, Grad Capital અને 1517 Fund જેવા રોકાણકારો પાસેથી ₹5 કરોડથી વધુનું ફંડિંગ પ્રાપ્ત થયું છે. જોકે કોઈપણ નવી ટેકનોલોજીનો પ્રોટોટાઇપ બનાવવો અને તેને માર્કેટમાં કમર્શિયલ ઉપયોગ યોગ્ય બનાવવો બંને અલગ બાબતો છે. BioCompute ને હજુ આ દિશામાં ઘણું કામ કરવાનું બાકી છે.
ભારત છોડીને અમેરિકા કેમ જઈ રહી છે કંપની? ડીપ-ટેક (Deep-Tech) સ્ટાર્ટઅપ માટે સૌથી મોટો પડકાર માત્ર ટેકનોલોજી ડેવલપ કરવાનો નથી, પરંતુ તેને આગળ વધારવા માટે જરૂરી વૈશ્વિક રોકાણકારો અને રિસર્ચનું ઇકોસિસ્ટમ મેળવવાનો પણ છે. DNA ડેટા સ્ટોરેજ જેવી ટેકનોલોજીને માર્કેટમાં લાવવામાં વર્ષોનો સમય લાગી શકે છે, જેના માટે અદ્યતન લેબ, અત્યંત મોંઘા સાધનો અને લાંબા ગાળાના પેશન્ટ કેપિટલ (ભંડોળ)ની જરૂર પડે છે.અહેવાલ અનુસાર, અનઘાને સેન ફ્રાન્સિસ્કોમાં એવા રોકાણકારો અને સાયન્ટિફિક નેટવર્ક સાથે જોડાવાની તક મળી છે જેઓ કંપનીના લાંબા ગાળાના વિઝન પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહ્યા છે. આ કારણોસર કંપનીએ અમેરિકામાં વિસ્તરણ કરવાનો નિર્ણય લીધો છે.ભારત માટે આ બાબત કેમ મહત્વપૂર્ણ છે?
BioCompute નું અમેરિકા જવું ભારતીય સ્ટાર્ટઅપ ઇકોસિસ્ટમ સમક્ષ એક મોટો વિચારણીય પ્રશ્ન ઊભો કરે છે. ભારતમાં પ્રતિભા (ટેલેન્ટ) અને નવા આઇડિયાઝની કોઈ કમી નથી, પરંતુ ડીપ-ટેક કંપનીઓને લાંબા ગાળાના સંશોધન અને મોટા ભંડોળની જરૂર રહે છે. હવે જોવાનું એ રહેશે કે BioCompute પોતાની ટેકનોલોજીને કેટલી ઝડપથી વાસ્તવિક પ્રોડક્ટમાં પરિવર્તિત કરી શકે છે. જો DNA ડેટા સ્ટોરેજ સફળ થશે, તો ભવિષ્યમાં ડેટા સ્ટોર કરવાની વ્યાખ્યા સંપૂર્ણપણે બદલાઈ જશે.
